تاریخ انتشار
پنجشنبه ۳۰ تير ۱۴۰۱ ساعت ۰۷:۳۶
کد مطلب : ۴۵۰۵۸۰
یادداشت|

رقص لُری، نیایش ایل در ستایش پروردگار

سروش درست
۳۷
۱۲۳
رقص لُری، نیایش ایل در ستایش پروردگار
کبنا ؛دستمالت، رنگِ چشمان خداست.
بچرخ ایلدختِ زیبانگار ایل!
بچرخ در چرخُشت هستی،
بچرخ در چرخ چرخانِ روزگار، دوشادوش ایلمردت! این شیوه‌ی دیرینه‌ی نیایش است و ستایش.
دستانت رو به آسمان، مشعوفند
به تلاوت کیهان:
خدایا سپاس! که سرزندگی، ارزندگی و برازندگی در سرتاپای ایلم موج می‌زند!
می‌رقصم و پای بر زمین می‌کوبم: من دختِ ایلم! پای بر منیت، غرور و دورنگی می‌کوبم. با این پیام که از این خاک برآمده ام؛ خاک بداند که خاکی‌ام و به خاک پاک بر می‌گردم.
در دست هر نیایشگری، دستمال هفت رنگی ست. دستمال هفت رنگ را تا «سَوُزوسُرخ» - بخوانید رنگین کمان- می‌چرخانند و چنین با ناز حریر ابریشمی بر شانه‌های باد، به رنگین کمان درود می‌گوید و بدرود!
هر زنی، دست در دست مَردِ خویش- شوُیِ مویْ سیاهِ رویْ سپیدِ خود- «چارقد» بر پیشانی، «لَچک» - کلاه زنانه- بر سر، «دَلْگ» در بَر- تن-، مخمل محلی‌پوش می‌رقصد و دلخوش است که این پایکوبی، آیین نیایش ایل است در ستایش پروردگار جهانیان.
هر قطعه‌ای ازین آیین، خُرده آیینی دارد و آیینه‌ای ست فراروی هر ایلمرد و ایلدختی. هر مهربانویی دست در دست مهربانی، گِرد دایره‌ی ستایش پروردگار می‌چرخد و در این گردونه‌ی مهر، دست افشانی می‌کند و پایکوبی. چه بالیدنی بِه از این!
بدین شکل که یک ایلبانو، یک ایلمرد، یک در میان، دست در دست هم به مهر، می‌چرخند، دست می‌افشانند، پای می‌کوبند و در دَوَرانی دَوّار، دوُر می‌زنند تا همگان بدانند که زن و مرد در آیین و قاموسِ «لُر» از حقوق برابر و یکسانی، برخوردارند. و چه حیا و حجاب زیبایی! همه نجیبند و حجیب. چشم‌ها هم به شیوه‌ی ستایش مشغولند و محال است که چشمی به ناچشمی- نامحرمی- بچرخد.
هرچه هست همه زیبایی است و فریبایی عبادت است و عبارت: «عبارت رادی، آزادی و شادی!»
در بزم عروسی، همه‌ی رقاصان دایره‌وار با هم دست گره زده که نماد عهد و پیمان است. عهدِ «ککاگر» ی و پیمان «نوع» دوستی. با فروزش آتش، خرده آیین دگری در این بزم مهرآیین، روشنایی بخش است. در پسین و با غروب آفتاب عالمتاب، دورِ آتشی می‌رقصند که در کهگیلویه و بویراحمد، نماد پاکی ست. کهگیلویه و بویراحمد ی‌ها بر این باورند که سیاووش نیک سیرت، از آن آتش، با معرفت دل آیینه‌ای خود، گذشته است و مردمان ایل، به عشق سیاووش پاک منش، دور آتش گرد هم می‌آیند؛ می‌رقصند تا بگویند پاک سرشتی، رسم رسام ایل و ایلیاتی ست. چه معرفت زیبایی ست هر تکه ازین پازل زیبا. هر خرده‌ای از این فرهنگ ناب ایرانی، نیایش پروردگار است و ستایش خداوند است و انسانیت!
هرگز نمی‌بینید در ایل دایره‌وار نرقصند؛ چرا که دایره، نماد حلقه‌ی اتحاد است و حلقه‌ی «ایزد مهر». یا همان حلقه‌ی «فره ایزدی» در نماد «فَروَهر» که اینک در تبار لر، نماد «تعهّد» و مرحله‌ی گذر است و نشان مهرآیینی. در این دایره‌ی تعهد، از نقطه‌ی صفر درجه تا سیصد و ششصد درجه، دور می‌زنند و این تسلسُل دَوّار، تا ابد پایدار است و برقرار.
رقص، شکوه شکوفه‌های بهاری در شادیِ فصل پاییز، تابستان و بهار و زمستان است. رقص در کهگیلویه و بویراحمد، پر محتواست و بامعنا. از پایی که بر زمین کوبیده می‌شود و معنایش رادی ست و در پی کُشتن مَنیّت است تا دستی که در آسمان می‌چرخد و پیغامش رهایی و شادی ست. این نمود و نمادها، در پی نیایش خالقی ست، هم در فرم، پیام زیبایی از ستایش دارد و هم در محتوا و معنا!
دست به سوی آسمان می‌رود تا دستمال، در هوا، رها بچرخد و این نماد آزادی و آزادگیِ مردمان لُرتبار است.
در آیینه رقص، قَهْص- شکل و فرم رقص- آیینه‌ی برادری ست و آیین برابری!
بزرگ و کوچک، پیر و جوان، زن و مرد، همه دست در دست هم، دستْ گره می‌زنند به مهر، و با اشعار فولکلور زیبا و دلآرا، فریبا و با «غیرت» و «معرفت» دل‌آرامی می‌کنند:
با «قهصِ» های مختلف «هُشکله»، «سه پا، «دو پا»، «تُرکی»، «اَشتفی منگنا»، «عروس بازار» و
قَهص‌های دگر- بخوانید فرم و شکل - پایکوبی می‌کنند به رامش و آوا، سر می‌دهند تا مرزِ آرامش!
در این آیینِ زیبا، زیباترین لباس‌های محلی رنگارنگ، شاد و با هزار رنگ، ملهم از طبیعت زیبای کهگیلویه و بویراحمد و فرهنگ غنی این سامان، بر تن زنان و مردان ایلیاتی، برازنده است و ارزنده!
مردان، با لباس مرصع دلگ و شال، شب کلاه بر سر- همان کلاه مادی ساده -، برنو بر دوش و برخی نیز «چقه زناره» - لباس رزم و خفتان- پوشیده تا در آیین «چوب بازی» مشقِ رزم کنند.
زنان، پس از رقص آیینی خود، در آیین چوب بازی، در محیطی دورتر از میدان بازی، نظاره‌گر رزم مردانه یند. مادران برای رویت روایت برومندی تازه جوان خویش و همسران برای دیدن راز شجاعت مردان خود، سر زِ پای نمی‌شناسند. جوانان هر طایفه، رخی نشان داده و سعی در نمایش قدرت آوردگاهی و جنگاوری خویشند.
با صدای «هو» ی چوب باز مهاجم، مبارزی که در آوردگاه، «دیاق» و پایه- همان چوب بزرگتر- را برای دفاع گرفته، با صدای دلنواز «کَرْنا» با شنیدن صدای «هو» ی ترکه باز، تا خود خدا، «هو هو» می‌کند و «های های» نیوشِ جان.
این میدانِ رزم و بزم، آوردگاهی ست بسانِ میدان رزم و با هر چوبی، صدای «کِلْ» کشیدن زنان، تهییج بخش جوانان ایلیاتی ست. گاه نیز، صدای «سِرو» - سرودی که زنان با آوازی در مایه‌های شور می‌سرایند- دل‌ها را تا آسمان دلبر و دلبری، راهی می‌سازد:
«خُم بُوَندُم، خُم بِسازُم هجله‌ی نازُم شیرین/…»
این آیین نیایش رقص و آیین رزم چوب بازی، از هزارگان سال پیش، نسل به نسل، به ما رسیده است. باید این آیین و آیینه‌ها را در دنیای تهاجم فرهنگی بیگانه و در جهان دود و دروغ و ماهواره، پاس بداریم و سپاس.
رقص، در ورای شکل زیبا و دلنشین و فرمت اجرای آن، معنا و محتوای زیبایی دارد. در گذشته‌های دور، ایلیاتی در این سامان از زاگرس، با دیدن هر نعمت و رحمتی از پروردگار، به نیایش می‌نشسته است و این سرآغاز ستایش آفریدگار بوده است. دست گرفتن، ایستادن یک زن و مرد در کنار هم، چرخیدن، دستمال بازی، دست در آسمان چرخاندن و پای بر زمین کوبیدن، آیینی ست با مفهوم بلندِ کُشتن غرور و منیّت و سپاسگزاری از پروردگاری که به ایل و ایلیاتی، خوان نعمت بخشیده و مایه رحمت بوده است و خواهد بود.
رقص، پیام مخلوق در پاس شادی، آزادی و رادی در مقابل خالق است. رقص لری، معرفت ایلیاتی در پاس و سپاس از آفریدگاری ست که به او آزادی بخشیده است تا انسان باشد؛ رادی بخشیده است تا مرد باشد و شادی بخشیده است تا دست ادب و تکریم بر سینه‌ی تعظیم بگذارد و خالق این شادی‌ها را سپاس بگوید.
چشمان خدا رنگ رویای ایلماه، دخترکی ست که زیبا می‌رقصد و فریبا آواز می‌خواند. سرایش نیایش ایلماه، ماهِ ایل، ستایش پروردگار در سایه‌سار شاه بلوط فراز آبادی ست.

سحرگاه بیست و نهم
تیرگان ۱۴۰۱خ.
سروش درست بویراحمدی
یاسوج شورانگیر

✍🏻📚
نام شما

آدرس ايميل شما

اعلام
Iran, Islamic Republic of
چرت و پرت. بی مغز و فاقد روح ادبیات
دردمند
Iran, Islamic Republic of
رقص زنان در مقابل دیده مردان گناهه و قابل توجیه نیست
Iran, Islamic Republic of
درست است
محمدرضت محبی فر
Iran, Islamic Republic of
خوش نگاشتی ای دوست ! درود بر شیوایی و رسایی قلمت ..چه باید کرد که رسم های شیرین و دیرین این مرز و بوم در مذاق متولیان فرهنگ بی ارج و قدر است ...آنچه مهم است باید با ثبت رسوم حداقل برای آیندگان به یادگار بگذاریم ....
Iran, Islamic Republic of
. به لجن میکشید..
محمد
Romania
درود بر شما....
با این متن احساسی و غرور انگیز...
پایدارباشی ایل من....
Iran, Islamic Republic of
درود
اکبر
Iran, Islamic Republic of
متن بسیار زیبا و دلنشین بود. احساس عرور میکنم و اشک شادی در چشمانم و حسرت غبار نشسته بر این یادگاران کهن بر دلم مینشیند.
سرافراز باد ایلم و کُل زاگرس و زاگرس تباران
حق گو
Iran, Islamic Republic of
سلام و عرض ادب
این رقص مغانی است که در زمان شاه عباس صفوی به جنوب گسیل گشته و در بین ایلات جنون مرسوم است
سیدجواد
Iran, Islamic Republic of
از قدیم الایام مرد لر به غیرت و زن لر به حیا معروف بوده و هست و با این رسومات جاهلی جز خودنمایی و از بین بردن حریم بین زن و مرد و لذت بردن نامخرم ، چه عتیدتان میشود؟
مگر دین به این شهر وارد نشده است؟
Iran, Islamic Republic of
اگرمردلرغیرت داشت یازن لرحیا پس چراتوی عرسیهاشون غیرت وحیاراتوی خونه‌شون جامی آرن مگرخودتون تعریف بدید
Iran, Islamic Republic of
بسیار زیبا بود👏👏👏
Kashkooli
Iran, Islamic Republic of
هر هر هر
۱-اون دستماله رو که زنای عروس ترکیه به گردن تا شونشون از پشت می بندن.
۲-سر جدتون بزنید لباس محلی آذربایجان شرقی رو تمبر.
مهدی
Iran, Islamic Republic of
دست مال بازی برای ایل قشقایی هست در واقع
Iran, Islamic Republic of
کم چرت پرت بگو ارث باباتونه اینم؟؟؟؟ زمانی ک‌لرها بودن ترکی وجود نداشته
فائزه
Iran, Islamic Republic of
اینو سی خشو
احمد
Iran, Islamic Republic of
بویراحمدی ها لباس وفرهنگ ایل تورک قشقایی را به نام خود میزنند وگرنه لباسشان اصلا این لباس وپوشش نیست.
Iran, Islamic Republic of
کورش هم تورک بوده خخخخخخ
Iran, Islamic Republic of
فکرکنم کوربودی یابچه ای تحقیق کن تاخرفهم شی
فازی
Iran, Islamic Republic of
غلط نکن
Iran, Islamic Republic of
جانم قوم پاک و مقدس لراصیل
Iran, Islamic Republic of
ای جانم قوم پاک و مقدس لر اصیل
Iran, Islamic Republic of
مثل همیشه عالی استاد
😌😌
Iran, Islamic Republic of
🌹🌹🌹🌹
Iran, Islamic Republic of
عروسی کی کیه
😌
Iran, Islamic Republic of
زیباست 💐💐💐
سعید
United Kingdom
درود فقط این رقص مخصوص قوم لرو ترک نیست شامل اقوام کهمره ای ،اچمی ،باسری می باشد
Iran, Islamic Republic of
بلهههه...😁😁😁
قشقایی
Iran, Islamic Republic of
عجبااااا
تو روز روشن دستمال‌ بازی قشقایی را رقص لری می‌نامید؟؟؟
این رقص برگرفته از آیین ترکان باستان به نام شامانسیم بوده که با فرهنگ ترکان عجین گشته و در بیشتر مناطق ترک‌نشین از شرق روسیه تا آسیای میانه، حوزه قفقاز، ایران و آناتولی شبیه به رقص قشقایی دیده می‌شود. تک تک المان‌های بکار گرفته شده و حرکات بدن معنا مفهومی از آیین شامانسیم را دارد، رقص شما با نزدیکترین همسایه لر خودتان یعنی یختیار‌های زمین تا آسمان فرق داره. آخه این چه فلسفه بافی هست که برای خود راه اندختید؟؟؟؟
با جعل و تحریف امکان فرهنگ‌سازی وجود نخواهد داشت.
Iran, Islamic Republic of
درود بر شما درود بر ایلم قشقایی
من
Iran, Islamic Republic of
بیا برو اونموقع که لر بود .....از زمان هخامنشیان ک سردار ها همه لر بودن و لباسشونم ک مشخصه مال لرهست
Iran, Islamic Republic of
دوست عزیز من خودم ترک قشقایی ام . لطفا فرهنگ و ایین قوم لر و قوم ترک رو به هیچوجه از زاویه تنگ شخصی خوذ وانحصاری نکنید قوم ترک و لر هردو از ایین و رسوم کهنی که اتفاقا بسیار شبیه هم هستن برخوردارن و انحصار این ایین کهن و برند کردن ان به قوم تباری خاص به هیچوجه زیبنده نیست . به جای همزیستی مسالمت امیز که نیاز واقعی مردم تو این شرایط خاص و دارا بودن انواع مشکلات اقتصادیست کمتر به طبل نفاق و دودستگی بپردازید
حسن
Iran, Islamic Republic of
خندیدیم اینا ترکهای قشقایی هستند این نیایش برگرفته از آیین کهن ترکهاست که قبل از اسلام شامانیزم بودند
به توچه
Iran, Islamic Republic of
خب چیه... منم لرم دسمال بازی میکنم تو عروسی ها
Iran, Islamic Republic of
قشقایی عزیزم شما مهاجر هستین لباستون هم از ما کپی کردین رقصش کجا بود
Iran, Islamic Republic of
این رقص و آیین فقط برای قشقایی هاست
سماری
Iran, Islamic Republic of
خدا وقتی می‌بینه بنده اش خوشحاله خودش هم مسرورمیشه و باران ونعمتهارازیاد میکنه
از حکومت تک نفره تا منافع انحصاری روسیه؛ در ذهن پوتین چه می‌گذرد؟

از حکومت تک نفره تا منافع انحصاری روسیه؛ در ذهن پوتین چه می‌گذرد؟

در تفکر پوتین، این جامعه آمریکا است که دو نیم شده است. یک مثال موضوع سقط جنین است؛ و ...
تصاویر مسحور کننده "جیمز وب" منتشر شد

تصاویر مسحور کننده "جیمز وب" منتشر شد

نخستین تصویر تلسکوپ فضایی "جیمز وب" بامداد امروز سه‌شنبه منتشر شد و اکنون طبق وعده مقامات ...
آمریکا باید غُصه بخورد شما چرا ؟!

آمریکا باید غُصه بخورد شما چرا ؟!

مدیرمسئول روزنامه کیهان گفت: آقای ظریف و سایر دولتمردان آقای روحانی باید از آقای قالیباف ...
1